Cây củ mài (hoài sơn) dùng chữa các chứng bệnh suy nhược cơ thể, tiêu hóa kém, tả ly lâu ngày, ho lâu ngày, yếu mệt, đái tháo miệng khát, di tinh, đái rắt, phụ nữ khí hư.
Tên khoa học của cây củ mài:
Dioscorea persimilis Prain et Burkill -
họ Củ nâu (Dioscoreaceae)
Tên khác của cây củ mài: Hoài sơn - Chính hoài - Sơn dược (TQ) - Khoai mài.
Bộ phận dùng:
Rễ củ đã chế biến khô của cây củ mài. (Radix Dioscoreae).
Mô tả:
Cây củ mài là một loài dây leo, có rễ mầm lên thành củ, dài tới 1m, đường kính 2-10 cm, với nhiều rễ con. Thân cây nhẵn, hơi có góc cạnh. Lá đơn, mọc đối, hình tim dài, cuống dài, mép nhẵn; ở kẽ lá có những củ con gọi là Thiên hoài hay Dái củ Mài. Hoa trắng nhỏ, khác gốc, mọc thành bông ở kẽ lá vào mùa hạ. Quả nang có 3 cánh:
Cây củ mài mọc hoang ở nhiều ở các tỉnh miền núi: Lạng Sơn, Yên Bái, Hòa Bình, Phú Thọ…
Thành phần hóa học của hoài sơn:
Trong hoài sơn có tinh bột (63,25%), mucin, allantoin, acid amin, arginin, cholin, men maltose, chất béo (0,45%), protid (6,75%).
Công dụng của hoài sơn:
Theo Đông y, hoài sơn vị ngọt, tính bình, vào 4 kinh: Tỳ, Vị, Phế, Thận.
Có tác dụng làm mạnh tỳ vị, bổ phổi, bổ thận, giữ tính khí, sinh tân dịch.
Dùng chữa các chứng bệnh suy nhược cơ thể, tiêu hóa kém, tả ly lâu ngày, ho lâu ngày, yếu mệt, đái tháo miệng khát, di tinh, đái rắt, phụ nữ khí hư.
Liều dùng:
10-20g, sắc hoặc tán thành bột, chế thành thuốc viên uống.
