Theo tài liệu cổ mật mông hoa vị ngọt, tính bình hơi hàn, vào kinh can. Mật mông có tác dụng nhuận gan, sáng mắt, trừ màng mộng dùng chữa thong manh, mắt đỏ đau, nhiều nước mắt. Hiện nay mật mông hoa là một vị thuốc nhân dân chuyên dùng trong nhãn khoa chữa các trường hợp thong manh, mát sưng đỏ, chảy nước mắt, làm cho các tia đỏ giảm đi.

Tên khoa học của cây mật mông:

Buddleia officinahs Maxim., (Buddleia madagascariensis Hance).

Thuộc họ Mã tiền Loganiaceae.

Tên khác của cây mật mông:

Mông hoa, lão mật mông hoa, lão mông hoa, hoa mật mông.

Bộ phận dùng:

Nụ hoa hoăc cụm hoa của cây mật mông

Dạng sống và sinh thái:

Mật mỏng hoa là một cây nhỏ, có cành non mang rất nhiều lông đơn, mọc rất mau, màu hung hay trắng nhạt, lại có cả những lông bài tiết. Lá hình trứng hay thuôn dài, phía đáy hơi hẹp lại, phía đỉnh nhọn, mép nguyên hay có răng cưa rất nhỏ, dài 6-11cm, rộng 2-4cm, mật trên nhẵn, măt dưới có lông mịn. Hoa màu vàng trang nhạt, mọc thành cụm hình xim, nhiều hoa dài khoáng 15cm. Quả nang hình thuôn dài, mang đài còn lại ở phía dưới.

Mùa hoa tháng 2-3, mùa quả tháng 7-8.

Cây mật mông hoa mọc hoang ở rừng một số tỉnh miền Bắc Việt Nam như Cao Bằng, Lạng Sơn. Mật mông hoa còn mọc hoang tại Trung Quốc (Ọuảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Hồ Nam, Hồ Bắc, Cam Túc).

Thành phần hóa học của cây mật mông:

Theo Lý Thừa Cố (1960, Trung Quốc được dụng thực vật đồ giám) thì trong mật mông hoa có một glucozit có tinh thể hình kim, màu vàng trắng gọi là buddlein hay buddleo glucozit với công thức C₂₈H₃₂O₁₄ . 2H₂O, độ chảy 263^ο C.

Trong một loại hoa của cây Ruddleio variabilis Hemsl. người ta đã chiết được một loại glucozit gọi là buddleoflavonozit C₃₀H₃₄O₁₅ khi thuỷ phân bằng axit sunfuric, sẽ được ramnoza, glucoza và buddleoflavonola C15H|406, nếu thuỷ phân kiềm sẽ được phlorogluxinola ,axit anisic và axeton (theo Wehmer, 1935, Die Pflanzenstoffe, Erganzungsband).

Công dụng và cách dùng cây mật mông:

Theo tài liệu cổ mật mông hoa vị ngọt, tính bình hơi hàn, vào kinh can. Có tác dụng nhuận gan, sáng mắt, trừ màng mộng dùng chữa thong manh, mắt đỏ đau, nhiều nước mắt.

Hiện nay mật mông hoa là một vị thuốc nhân dân chuyên dùng trong nhãn khoa chữa các trường hợp thong manh, mát sưng đỏ, chảy nước mắt, làm cho các tia đỏ giảm đi.

Thường dùng phối hợp với nhiều vị thuốc khác nhu cúc hoa, câu kỷ từ, sinh địa hoàng, cốc tinh thảo, thảo quyết minh.

Ngày dùng 3-6g dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu.

Đơn thuốc có mật mông hoa

Chữa mắt sưng đỏ:

Mật mông hoa 9g, cam cúc hoa 4g, kinh giới 4g, long đờm 4g, phòng phong 4g, bạch chỉ 4g, cam tháo 2g, nước 200ml sác còn lOOml, chia 3 lần uống trong ngày.