Thuốc thông tiểu tiện dùng trong bệnh sỏi thận, sỏi túi mật, sốt ban, cúm, tê thấp, phù.
Tên khoa học:
Orthsiphon stamineus Benth, thuộc họ Hoa môi Lamiaceae (Labiatae).
Tên khác:
Cây bông bạc.
Bộ phận dùng:
Lá và búp.
Dạng sống và sinh thái:
Cây râu mèo – có tên như vậy vì nhị và nhụy của hoa thò ra giống râu con mèo.
Cây nhỏ, sống lâu năm, cao 0,30 hoặc 0,50 đến 1m. Thân cây có cạnh vuông, mang nhiều cành, Lá mọc đối, cặp lá trước mọc thành chữ thập đối với cặp lá sau. Cuống lá rất ngắn, chừng 2-5mm. Cụm hoa tận cùng trứng, sau ngả màu xanh tím. Hoa nở suốt mùa hè.
Mọc hoang và được trồng ở nước ta, Trông bằng hạt hay dâm cành. Còn mọc ở Inđônêxia, Philipin.
Thành phần hóa học:
Trong cây râu mèo có một glucozit đắng gọi là orthsiphonin, ít tan trong rượu, tan nhiều trong nước.
Ngoài ra còn một ít tinh dầu, một ít chất béo, tannin (5-6%), đường, và một tỷ lệ khá cao muối vô cơ trong đó chủ yếu là muối kali.
Có tác giả nói còn lấy được một chất saponin tritecpenic gọi là sapophonin. Chất này thủy phân sẽ được sapogenin, arabinoz và hexoza. Nhưng gần đây có người không công nhận chất này.
Công dụng và cách dùng:
Thuốc thông tiểu tiện dùng trong bệnh sỏi thận, sỏi túi mật, sốt ban, cúm, tê thấp, phù.
Liều dùng
5-6g pha nửa lít nước. Chia 2 lần uống trong ngày, trước khi ăn cơm 15-30 phút. Uống nóng.
