Dược liệu gmp-hs


Trong nhân dân, lá bạch đồng nữ hay mò trắng nói trên thường chỉ hay dùng ngoài; không kể liều lượng người ta hái lá tươi về vò nát hay giã nát lấy nước hoặc sắc lấy nước dùng tắm ghẻ, mụn nhọt hay rửa chốc đầu .

Tên khoa học:

Clerodendron fragrans Vent, họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae).

Tên khác:

Bần trắng, vậy trắng, mấn trắng, mò trắng.

Bộ phận dùng:

Lá và rễ phơi khô hay sấy khô của cây bạch đồng nữ-Folium Clerodendri và Ra­dix Clerodendri .

Dạng sống và sinh thái:

- Cây nhỏ cao chừng 1m đến 1,5m. Lá rộng hình trứng, dài 10-20cm, rộng 8-18cm, đầu nhọn, phía cuống hình tim hay hơi phẳng, mép có răng cưa to. thô, mặt trên màu sẫm hơn, có lông ngắn, mặt dưới có màu nhạt hơn, gần như bóng, trên những đường gân hai có lông mềm, vỏ có mùi hơi hôi đăc biêt của cây mò, cuống lá dài khoảng 8cm. Hoa màu hồng nhạt hay trắng, có mùi thơm, mọc thành hình mâm xôi gồm rất nhiều tán, toàn cụm hoa có đường kính khoảng l0cm. Đài hoa hình phễu, phía trên xẻ 5 thùy hình 3 cạnh tròn. Tràng hoa đường kính l,5cm, phía dưới thành hình ống nhỏ, dài 2,5cm hay hơn, 4 nhị dính trên miệng ống tràng cùng với nhị thòi ra quá tràng.Vòi nhuỵ thường ngắn hơn chỉ nhị. Bầu thường hình trứng. Quả hạch gần hình cầu, còn đài tồn tại bao ở ngoài.

- Cây bạch đồng nữ mọc hoang ờ khắp nơi ở nước ta, miền núi cũng như miền đồng bằng, hoa thường nở vào tháng 7-8, quả chín vào tháng 9-10.Có mọc ở nhiều tỉnh miền nam Trung Quốc, Philipin, Inđônêxya.

Thường hái lá vào quanh năm, tốt nhất vào lúc cây đang và sắp ra hoa.

Thành phần hóa học:

- Chưa có tài tiệu nào nghiên cứu. Sơ bộ nghiên cứu, chúng tôi chỉ mới thấy trong nước sắc lá có rất nhiều muối canxi. Trong một loài Clerodendron trichotomum Thunb, chưa phát hiện thấy ở nước ta, nhưng gần đây rất hay được dùng ở Trung Quốc với tên xú ngô đồng (hay Hái châu thường sơn) người ta cũng thấy có rất nhiều muối canxi, ngoài ra còn ancaloit như orixin C18H23O6N, orixidin C5H13O4N, iso- orixin, kokusagin C13H9N4O và tinh dầu (theo Khâu Thần Ba-Trung dược chí hoá học dữ dược lý tr. 68).

Công dụng và cách dùng:

- Trong nhân dân, lá bạch đồng nữ hay mò trắng nói trên thường chỉ hay dùng ngoài; không kể liều lượng người ta hái lá tươi về vò nát hay giã nát lấy nước hoặc sắc lấy nước dùng tắm ghẻ, mụn nhọt hay rửa chốc đầu .

- Dựa vào kinh nghiệm gia đình, chúng tôi thương dùng lá bạch đồng nữ sắc uống chữa bệnh khí hư, bạch đới với liều 15~20g lá khô, thêm nước vào đun sôi giữ sôi trong nửa giờ lấy ra uống. Chúng tôi thường dùng phối hợp vị này với ích mẫu, hương phụ với ngài cứu.

Liều dùng: 

- 15~20g lá khô.

 

 

Sản phẩm khác