Tên khoa học:
1. Acacia catechu Wild, họ Trinh nữ (Mimosaceae) = Hài nhi trà – Bách dược tiễn. 2. Uncaria gambir H. Bn, họ Cà phê (Rubiaceae) = Nhi trà câu đằng
Bộ phận dùng:
1. Cành cây nhi trà phơi khô 2. Cành non có búp và lá cây nhi trà câu đằng phơi khô.
Thu hái chế biến : Ở nước ta chưa phát hiện thấy 2 cây trên, hiện nay ta vẫn còn phải nhập.
1. Nhi trà : Chặt lấy cành, bỏ vỏ ngoài, lấy lõi, chặt thành đoạn, chẻ nhỏ, cho thêm nước vào nồi đem khuấy luôn tay, rồi lọc, cô cho đặc như xirô đường, lấy ra để nguội đổ lên phiến lá hay tờ giấy cho khô thì được Hắc nhi trà.
2. Nhi trà câu đằng : Hái lá búp và cành non chặt nhỏ, cho vào nồi nhôm, thêm nước đun trong 6 – 8 giờ, khuấy luôn tay, lọc, cô đặc như xirô đơn. Để nguội, đổ vào khay, rồi cắt thành miếng vuông, đem phơi hoặc sấy khô thì được Tông nhi trà.
Thành phần hóa học :
1 Hắc nhi trà : chứa acid catechutannic, d-catechin hay catechol, H2O, ngoài ra còn có epicatechol, chất dính, nhựa keo.
2 Tông nhi trà : chứa d. catechin, acid catechutannic, quer – cetin, gambirin (là một alcaloid), gambir fluorescein.
Công dụng :
Dùng chữa các chứng bệnh ho, sốt nóng, có đờm, miệng khát, ra máu, ly. Dùng ngoài da chữa lở loét, đau răng, lở miệng, trĩ loét. Dùng làm thuốc đánh răng để khỏi hôi miệng. Dùng ngoài da lượng vừa đủ, nghiền vụn rắc vào chỗ đau.
Liều dùng : 1 – 3g sắc uống.
Bảo quản : Để nơi khô ráo, râm mát, tránh nóng.
